बाग्लुङ– मौलिक शिल्प र सामग्री प्रयोग गरेर बागलुङ नगरपालिका–४ कुँडुलेस्थित श्रीरङ्गवेङ्कटेश मुक्तिनारायण मन्दिरको नवनिर्माण गरिएको छ। लिच्छविकालीन शैली झल्कने गरी मन्दिर बनाइएको अध्यक्ष ऋषि प्रपन्नाचार्यले बताएका छन्। विसं २०४२ मा बनेको मन्दिर जीर्ण भएपछि सोही ठाउँमा नयाँ निर्माण गरिएको हो ।

प्यागोडाशैलीको मन्दिरमा श्रीराम अङ्किन कालीगण्डकी नदीका शिला (ढुङ्गा) र सालको काठ प्रयोग गरिएको छ। उदयपुरबाट ल्याइएको सालको काठबाट कलात्मक टुँडाल, झ्याल र ढोका बनाइएको छ। मन्दिर निर्माणको काम भक्तपुरका कालीगढले गरेका हुन्। कालीगढले महिनौँ लगाएर काठमा देवी, देवताका आकृति कुँदेका थिए।

मन्दिरमा ढुङ्गा, काठ र तामा मात्र प्रयोग भएको छ। ‘प्राचीन नेपाली कला र शैली पछ्याएर मन्दिर बनाइएको छ’, मन्दिरका अध्यक्ष प्रपन्नाचार्यले भने, ‘झक्तपुरको चाँगुनारायण मन्दिरकै ढाँचामा बनेको छ।’ चाँगुनारायण मन्दिर लिच्छविकालीन राजा हरिदत्त बर्माले इसापूर्व ३२३ मा बनाएको बताइन्छ।

श्रीरङ्गवेङ्कटेश मुक्तिनारायण मन्दिरको स्थापना अध्यक्ष प्रपन्नाचार्यका गुरुदेव स्वामी श्रीधराचार्यले गरेको थियो। नयाँ मन्दिरमा प्राण–प्रतिष्ठा भइनसकेकाले अहिले पुरानै मन्दिरमा पूजाआजा हुने गरेको छ। नवनिर्मित मन्दिरमा तीन ढोका, २८ झ्याल र ६४ टुँडाल छन्। मन्दिरमा ३५० किलोको शालिग्राम पनि छ।

मन्दिरमा भगवान् मुक्तिनाथ, श्रीरङ्गनाथ, श्रीवेङ्कटनाथ, श्रीदेवी, भूदेवी र नीलादेवीको मूर्ति रहेका छन्। मन्दिरको छाना, मण्डप, गरुढ शिलालगायतमा गरी करिब ११ हजार किलो तामा प्रयोग भएको छ। ‘मन्दिरसँगै मुख्य संरचना निर्माणको काम सकिएको छ’, अध्यक्ष प्रपन्नाचार्यले भने, ‘छिटपुट काम मात्र बाँकी छ, आउँदो वैशाखमा यज्ञसहित मन्दिरमा प्राण–प्रतिष्ठा हुन्छ।’

वैशाख १० देखि १९ गतेसम्म मन्दिर परिसरमै श्री विष्णुयाग धनधाञ्याचल महामहोत्सवको आयोजना गरिएको छ। १८ गते प्राण–प्रतिष्ठा गरिने र सोही दिनदेखि मन्दिर सर्वसाधारणका लागि खुला हुने जनाइएको छ। उक्त महामहोत्सवमा देश विदेशका सयौँ सन्त, महात्मा उपस्थित हुनेछन्।

भारतको हरिद्वार, बृन्दावन, त्रिपती बालजीलगायतका ठाउँबाट समेत महात्मा आउने मन्दिर व्यवस्थापनले जनाएको छ। विसं २०७४ चैतबाट निर्माण शुरु भएको मन्दिरको लागत झण्डै रु सात करोड पुगेको छ। पुरातात्विक कला र शैली अपनाउँदा मन्दिर निर्माणले केही बढी समय लिएको हो।

भूकम्प, नाकाबन्दी आदि कारणले पनि बीचमा निर्माण कार्य प्रभावित भएको थियो। मन्दिर निर्माणका लागि शुरुमा अखण्डज्योति बाबा स्वामी श्रीजी च्यारिटेवल ट्रष्टले रु. एक करोड उपलब्ध गराएको थियो। त्यस्ता विभिन्न क्षेत्रका दाताबाट जुटेको सहयोगले मन्दिर निर्माण गरिएको हो।

मन्दिरअघिको मण्डप निर्माणका लागि बागलुङ घर भई हाल काठमाडौँ बस्नु हुने आनन्दप्रकाश राजभण्डारीले रु एक करोड सहयोग गरेको थियो। केही ऋणधनमा समेत काम भइरहेको मन्दिर व्यवस्थापनले जनाएको छ। परम्परागत शिल्प, शैली र स्थानीय सामग्रीबाट बनेको मन्दिर पर्यटकीय दृष्टिकोणले पनि आकर्षक मानिएको छ।

मन्दिर नजिकै सर्व्सिद्धिधाम पञ्चकोट, गलेश्वर, मुक्तिनाथ क्षेत्र भएका कारण पनि यसको महत्व झन् बढ्ने देखिन्छ। मुक्तिनाथ जाने तीर्थयात्रीमाझ उक्त मन्दिर विगतदेखि नै प्रसिद्ध छ। मन्दिर परिसरमै यही वर्ष बनेको भूमिगत ‘स्वामी श्रीधराचार्य शालिग्राम सङ्ग्रहालय’ ले पनि पर्यटक तथा तीर्थयात्रीलाई लोभ्याएको छ।

सङ्ग्रहालयमा सवा लाख शालिग्राम सङ्ग्रह गर्नुका साथै गण्डकी सभ्यताको प्रतिरुप, धार्मिक पुस्तकालय, ध्यानस्थल र वृत्तचित्र प्रदर्शनी कक्ष बनाइएको छ। सय मिटर लामो सुरुङमा दामोदरकुण्डदेखि त्रिवेणीसम्मका धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्पदाको नमूना देखाइएको छ। जसमा मठमन्दिर, देवस्थल, हिमाल, नदीसँगै अन्य भौतिक संरचना निर्मित छन् । करिब रु छ करोडको लागतमा एक वर्ष लगाएर सङ्ग्रहालय बनाइएको हो। (रासस)

लोकप्रिय

सार्वजनिक ऋण विधेयकमाथि विचार गरियोस् भन्ने प्रस्ताव स्वीकृत

सार्वजनिक ऋण विधेयकमाथि विचार गरियोस् भन्ने प्रस्ताव स्वीकृत

२०७६, १३ फाल्गुन मंगलवार १७:४८

शैक्षिक हड्ताल नगर्न अपिल

शैक्षिक हड्ताल नगर्न अपिल

२०७६, १४ फाल्गुन बुधबार १९:५९

प्रेमगीत ३ काे गीत ‘हाती ढुङ्गामा’ चोरीको !

प्रेमगीत ३ काे गीत ‘हाती ढुङ्गामा’ चोरीको !

२०७६, १४ फाल्गुन बुधबार १४:१८

जितको शुभकामनासहित नेपाली क्रिकेट टोलीको विदाइ

जितको शुभकामनासहित नेपाली क्रिकेट टोलीको विदाइ

२०७६, १४ फाल्गुन बुधबार १८:३८

विश्व-११ विरूद्ध खेल्ने एसिया–११ टिममा सन्दीप लामिछाने छनाेट

विश्व-११ विरूद्ध खेल्ने एसिया–११ टिममा सन्दीप लामिछाने छनाेट

२०७६, १३ फाल्गुन मंगलवार १६:११

अनुहारमा दाग आएर हैरान हुनुहुन्छ ? यस्ता छन् प्राकृतिक उपाय

अनुहारमा दाग आएर हैरान हुनुहुन्छ ? यस्ता छन् प्राकृतिक उपाय

२०७६, १४ फाल्गुन बुधबार १३:०५

अब टेलिकमले कल समाप्त भएलगत्तै ब्यालेन्सको जानकारी दिने

अब टेलिकमले कल समाप्त भएलगत्तै ब्यालेन्सको जानकारी दिने

२०७६, १४ फाल्गुन बुधबार १३:५१

म्याच फिक्सिङकाे आराेपमा दीपेश श्रेष्ठलाई २ वर्ष प्रतिबन्ध

म्याच फिक्सिङकाे आराेपमा दीपेश श्रेष्ठलाई २ वर्ष प्रतिबन्ध

२०७६, १४ फाल्गुन बुधबार १७:०३

टेष्ट वरियतामा खस्किए कोहली, स्मिथ बने नम्बर वान

टेष्ट वरियतामा खस्किए कोहली, स्मिथ बने नम्बर वान

२०७६, १४ फाल्गुन बुधबार १६:०९

विवाहको दिन यौनसम्बन्ध राख्नु सहि कि गलत? के भन्छन् साइकोलोजिस्ट?

विवाहको दिन यौनसम्बन्ध राख्नु सहि कि गलत? के भन्छन् साइकोलोजिस्ट?

२०७६, १३ फाल्गुन मंगलवार १३:१०

पत्रकार शिवाकोटीको सुरक्षामा ध्यान दिन महासंघको आग्रह

पत्रकार शिवाकोटीको सुरक्षामा ध्यान दिन महासंघको आग्रह

२०७६, १४ फाल्गुन बुधबार १९:०७

ट्रष्टको जग्गा लिज सम्बन्धमा सभापति देउवाको स्पष्टोक्ति

ट्रष्टको जग्गा लिज सम्बन्धमा सभापति देउवाको स्पष्टोक्ति

२०७६, १४ फाल्गुन बुधबार १९:५१

सुनचाँदिकाे मूल्यमा गिरावट

सुनचाँदिकाे मूल्यमा गिरावट

२०७६, १४ फाल्गुन बुधबार १३:५४

अलपत्र हुलाकी सडकखण्ड अघि बढाउन माग

अलपत्र हुलाकी सडकखण्ड अघि बढाउन माग

२०७६, १४ फाल्गुन बुधबार १५:१४

‘जुरासिक वर्ल्ड डाेमिनियन’ काे सुटिङ शुरू

‘जुरासिक वर्ल्ड डाेमिनियन’ काे सुटिङ शुरू

२०७६, १४ फाल्गुन बुधबार १८:१९