सुर्खेत, २८ माघ –पूर्वराजा वीरेन्द्रको शालिक भत्काइएपछि बाँकी रहेको भग्नावशेषमा पानीको फोहरासहितको चोक निर्माण गर्न वीरेन्द्रनगर नगरपालिकाले काम शुरु गरेको छ। गत जेठ १३ गते राती डोजर लगाएर भग्नावशेषको बाँकी संरचना पनि भत्काइयो।

तर आठ महिना बितिसक्दासम्म पनि वीरेन्द्रचौकको पुनर्निर्माण कार्य भने शुरु हुन सकेको छैन। वीरेन्द्र शाहको शालिक राख्नेबारे विवाद हुँदा पुनर्निर्माण अलपत्र परेको हो। शालिक हटाएर पानीको फोहरासहितको पोखरी निर्माण गर्ने योजनामा नगरपालिकाले भग्नावशेष भत्काएको थियो।

तर, आठ महिना बितिसक्दासमेत पुनर्निर्माण शुरु हुन सकेको छैन। उक्त योजना नै अलपत्र अवस्थामा छ। स्थानीयबाट विरोध भएपछि वीरेन्द्रनगरले नयाँ संरचना बनाउन नसकिएको जनाएको छ। नगरपालिकाले उक्त योजना निर्माणका लागि पाँच लाख रुपैयाँ विनियोजन गरेको थिया।

‘पानीको फोहरासहितको पोखरी निर्माण गर्ने उद्देश्यले शालिक राखिएको चोक भत्काइएको हो,’ वीरेन्द्रनगर–६ का वडाध्यक्ष मोतीप्रसाद कँडेलले भने, ‘नगरपालिकाको योजनाविरुद्ध स्थानीय जनमत खडा भएपछि निर्माण हुन सकेन।’ चोक भत्काएलगत्तै पोखरी निर्माणका लागि बालुवा, ढुङ्गा लगायतका निर्माण आवश्यक सामग्रीसमेत ल्याइएको थियो। तर, हाल उक्त सामग्रीसमेत निर्माणस्थलमा छैन।

वडा कार्यालयले आधा चोक भत्काएर छोड्दा झनै कुरुप बनेको छ। ‘संविधानतः राजाको शालिक बनाउनुभन्दा फोहरासहितको पोखरी बनाउनु उपयुक्त ठानिएको हो,’ अध्यक्ष कँडेलले भने, ‘एकथरिबाट राजाकै शालिक राख्नुपर्ने दबाब आयो। विरोधकाबीच काम गर्नसक्ने वातावरण बनेन।’

कार्यपालिकाबाट चोक कस्तो र कसरी निर्माण गर्ने भन्नेबारेमा निर्णय नभएसम्म काम अगाडि बढाउन नसकिने उनले बताए। ‘कर्णालीबासीको पहिचानका लागि वीरेन्द्रनगर बजारलाई सुन्दर बनाउनुपर्छ भन्ने योजनाले फोहरासहितको पोखरी निर्माण गर्ने योजना हो। तर, अब कार्यपालिकाको बैठकबाट निर्णय नभएसम्म काम गर्न सक्ने अवस्था छैन,’ वडा अध्यक्ष कँडेलले भने।

उनले वीरेन्द्रनगर नगर कार्यपालिकाको निर्णय पर्खिएको बताए। यता, वीरेन्द्रनगर नगरपालिकाका प्रमुख देवकुमार सुवेदीले वीरेन्द्रको शालिक राख्ने बारेमा नीतिगत निर्णय गर्न नसकिने बताए। ‘जनता र कार्यपालिकाले निर्णय गर्‍यो भने फरक कुरा हो’ उनले भने, ‘चोक भत्काउँदा विरोध भएपछि काम रोकिएको छ। आगामी नगर सभामा यो एजेण्डामा छलफल हुन्छ।’ वीरेन्द्रनगरको हिउँदे अधिवेशन माघको अन्तिम साताबाट शुरु हुँदैछ।

वीरेन्द्रचोकको इतिहास

तत्कालीन राजा वीरेन्द्र वि.सं. २०२३ सालमा सुर्खेत आएका थिए। उक्त समयमा नै राजाले उपत्यका मन पराएकाले २०२९ सालमा शहरी योजनाविद् माधवभक्त माथेमाले नगरको गुरुयोजना बनाएका थिए। आफूले अति रुचाएको ठाउँ भएकाले वीरेन्द्रले गुरुयोजना कार्यान्वयन गर्न लगाएका थिए। ‘तत्कालीन समयमा चौहानचौर भनिन्थ्यो, कटकुवा नगर पञ्चायतमा गाभियो,’ राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका केन्द्रीय सदस्य मकुन्दश्याम गिरीले भने, ‘राजाले रुचाएको ठाउँ भएकाले सबै राजनीतिक दलको समर्थनमा वीरेन्द्रनगर नगर पञ्चायत नामाकरण गरियो।’ राजाको शालिकसहित बीचबजारको चोकलाई त्यही बेला वीरेन्द्रचोक नामाकरण गरिएको थियो।

त्यतिबेला गिरी पञ्चायत प्रमुख थिए। भारतको जयपुरबाट बनाएर ल्याइएको वीरेन्द्रको शालिक वि.सं. २०४३ सालमा राखिएको थियो। वीरेन्द्रसँगै आएकी रानी ऐश्वर्याले शालिकको अनावरण गरेकी थिइन्। ‘मुलुकमा गणतन्त्र आयो, संविधान बन्यो। संघीयता कार्यान्वयन भएको छ,’ उनले भने, ‘राजतन्त्र समाप्त भएपछि थुप्रै परिवर्तन भए, परिवर्तन गर्ने नै हो भने नगरपालिकाकै नाम परिवर्तन हुनुपर्ने हो। जुन राजाले बनाएको नगर हो त्यसमा शालिक राख्न के भयो र?’ गिरीले भने।

वीरेन्द्रचोकमा राजाको शालिक अनिवार्य रुपमा राख्नुपर्ने उनले बताए। वीरेन्द्रनगर पुग्ने पर्यटकहरुले राजाप्रतिको आस्थासँगै इतिहासको संरक्षण हुने भएकाले वीरेन्द्रकै शालिक बनाउनुपर्ने उनी बताउँछन्। उनले भने, ‘बढ्दो सवारी चापलाई असर नगर्ने संरचना बनाउन सकिन्छ, ट्राफिक पोष्ट राख्न मिल्छ। वीरेन्द्रको शालिक भत्काएर अन्य संरचना बनाउँदा इतिहास ध्वस्त हुँदै जाने खतरा देखिन्छ।’

लोकप्रिय

मन्त्रिपरिषदद्वारा पारित ऊर्जा दक्षता रणनीति आज सार्वजनिक

मन्त्रिपरिषदद्वारा पारित ऊर्जा दक्षता रणनीति आज सार्वजनिक

६ फाल्गुन २०७५, सोमबार

पर्वतीय उद्वारका लागि सशस्त्रको ‘तालिम शिक्षालय’

पर्वतीय उद्वारका लागि सशस्त्रको ‘तालिम शिक्षालय’

५ फाल्गुन २०७५, आईतवार

लागूऔषधसहित २ जना पक्राउ

लागूऔषधसहित २ जना पक्राउ

५ फाल्गुन २०७५, आईतवार

अनेरास्ववियूमा पनि उमेर हदबन्दीको बहस सुरु

अनेरास्ववियूमा पनि उमेर हदबन्दीको बहस सुरु

६ फाल्गुन २०७५, सोमबार

सामूहिक राजीनामा दिने तयारीमा सरकारी चिकित्सक

सामूहिक राजीनामा दिने तयारीमा सरकारी चिकित्सक

५ फाल्गुन २०७५, आईतवार

बाख्रापालनले गाउँको मुहार नै फेरियो

बाख्रापालनले गाउँको मुहार नै फेरियो

५ फाल्गुन २०७५, आईतवार

२००७ साल र त्यसपछिका क्रान्ति

२००७ साल र त्यसपछिका क्रान्ति

५ फाल्गुन २०७५, आईतवार

‘लुट्न सके लुट’ गीतलाई पुन: यूट्यूबमा राख्न प्रतिष्ठानको आग्रह

‘लुट्न सके लुट’ गीतलाई पुन: यूट्यूबमा राख्न प्रतिष्ठानको आग्रह

५ फाल्गुन २०७५, आईतवार

जीप दुर्घटनामा घाइते भएका बाराका प्रजिअ भट्टराईको निधन

जीप दुर्घटनामा घाइते भएका बाराका प्रजिअ भट्टराईको निधन

६ फाल्गुन २०७५, सोमबार

व्यावसायिक नाटक निर्माण गर्ने मोफसलकी पहिलो रंगकर्मी

व्यावसायिक नाटक निर्माण गर्ने मोफसलकी पहिलो रंगकर्मी

६ फाल्गुन २०७५, सोमबार

युवा संघको धम्कीपछि पशुपतिले आफ्नो गीत युट्युवबाट हटाए

युवा संघको धम्कीपछि पशुपतिले आफ्नो गीत युट्युवबाट हटाए

५ फाल्गुन २०७५, आईतवार

मनकारी डा. जोशीको अभिनन्दन गरिँदै

मनकारी डा. जोशीको अभिनन्दन गरिँदै

६ फाल्गुन २०७५, सोमबार

स्ववियु निर्वाचनको मागसहित अनेरास्ववियुले सुरु गर्यो आन्दोलन

स्ववियु निर्वाचनको मागसहित अनेरास्ववियुले सुरु गर्यो आन्दोलन

६ फाल्गुन २०७५, सोमबार

सामुदायिक विद्यालयप्रति आकर्षण बढ्दो

सामुदायिक विद्यालयप्रति आकर्षण बढ्दो

५ फाल्गुन २०७५, आईतवार

‘सिएनएन हिरो’ म्यागीको पहलमा प्रविधियुक्त विद्यालय निर्माण

‘सिएनएन हिरो’ म्यागीको पहलमा प्रविधियुक्त विद्यालय निर्माण

६ फाल्गुन २०७५, सोमबार