Logo Side
Logo Side
Mobile Ads After Nav

कोशी उच्च बाँध, केपी ओली र बदलिँलो भारत नीति

कोशी उच्च बाँध, केपी ओली र बदलिँलो भारत नीति

 कोशी उच्च बाँध, केपी ओली र बदलिँलो भारत नीति

कोशी उच्च बाँधमा केपी ओलीको समर्थन आउनासाथ एकाथरी जल राष्ट्रवादीहरु थान्को लाग्न बाध्य भएछन् भने अर्काथरी जल राष्ट्रवादका नाममा छद्मयुद्ध गरी नै राखेका छन् ।

खासगरी पश्चिमा प्रवद्र्धित बाँध बिरोधी लबीका पालित पात्रहरु संसारमा यथेस्ट छन् । नेपालजस्तो जलासयहरुको प्रचुर सम्भावना भएको राष्ट्रमा तिनीहरुको उपस्थिति नहुने कुरै भएन । यसर्थ अनेक बहानामा ठूल्ठूला जल परियोजनाको बिरुद्धमा उत्रिने यो समूहले यस्ता विचारप्रतिको आक्रमण यथावत राखेका छन् ।

नेपालको जल राष्ट्रवादको आजसम्मको पहिलो कारण बनेको छ, भारत । आजसम्म भारतसँग भएका पानी सम्झौता सबैलाई राष्ट्रघात भन्ने र सर्त र मोडल नै तय नभएको कोशी उच्चबाँधलाई पनि बिजारोपणपूर्व नै राष्ट्रघात देख्ने चस्मा नेपाली राष्ट्रवादको राजनीतिक बजारमा नयाँ होइन ।

तर, यस्ता परियोजनाहरुमा भारतको चाख के रहेको थियो र के हुनसक्छ भन्नेतर्फ भने तथ्य र तर्कसंगत बिश्लेषण कमै हुने गरेको छ ।

पहिलो भइसकेका सम्झौताहरु कार्यान्वयनमा आएका र नआएकाको पनि विश्लेषण एक लेखमा सम्भव नहोला तर, कोशी उच्चबाँधमा भने भारतको पक्ष के थियो र अहिले के हुन् भन्नेबारेमा विश्लेषण गर्नु समयसान्दर्भिक ठानेको छु ।

भारतको परम्परागत चासो

नेपाल उपल्लोतटीय राष्ट्र भएकाले भारतको नेपालप्रतिको पानी चाख स्वाभाविक छ । तर, संसारका अरु तल्लोतटीय राष्ट्रहरुको सापेक्षमा भारत र बंगलादेशको नेपाली नदीहरुमाथिको चाख भने अलग थियो ।

संसारका कुनै पनि तल्लोतटीय राष्ट्रले उपल्लो तटीय राष्ट्रमा ठूला बाँध बनाएर जलाशय निर्माण गर्नलाई सहमति दिँदैनन् । त्यो पाकिस्तान र भारतको सिन्ध नदी सम्झौता होस् कि मेकोङ नदी सम्झौतादेखि लिएर टाइग्रिस, युफ्रेटिस, सिरडयो, लालाटा इत्यादि । जुन उदाहरण लिए पनि हुन्छ ।